Protestantse Kerk blijft doorgaan met huisvesting statushouders

De Protestantse Kerk Nederland en de gemeente Kampen ondertekenden donderdag 30 maart een overeenkomst waarin de samenwerking in het project de Thuisgevers wordt verlengd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid financiert het project in ieder geval nog een jaar, tot 3 april 2024.

Oplossing voor vastgelopen asielopvang

Sinds de start in oktober hebben de Thuisgevers in totaal meer dan 3.000 nachten vrijgespeeld in asielzoekerscentra. Dat doen ze tegen kosten die aanzienlijk lager liggen dan die van crisisnoodopvang. Op dit moment zijn er zo’n 150 maatschappelijke initiatieven actief in het project. De Thuisgevers startte als oplossing voor de vastgelopen asielopvang. Statushouders – dat zijn vluchtelingen met een verblijfsvergunning – zitten onnodig lang vast in asielzoekerscentra, in afwachting van een woning die er vaak nog niet is. 

Bijzondere huisvestingsplekken

“Als Thuisgevers vinden we bijzondere plekken, zoals schoolgebouwen, sportkantines en pastorieën waar we mensen een thuis geven. Mooi dat we van het Rijk het vertrouwen hebben gekregen om daarmee in ieder geval nog een jaar door te gaan“ zegt Laura Prat Bertrams, projectmanager de Thuisgevers. “Het is bijzonder om te zien hoe honderden vrijwilligers, van klusser tot buddy, zich inzetten om hun nieuwe buren een warm welkom te bieden. Onze pioniers en kwartiermakers zitten klaar om nog meer gemeenten en maatschappelijke organisaties kosteloos te helpen.” 

Onverminderd betrokken

De Thuisgevers is ontstaan na de periode van overvolle asielopvang in Ter Apel en de beelden van vluchtelingen die buiten moesten slapen. “We hebben dat misschien niet meer vers in het geheugen, maar vaststaat dat De Thuisgevers onverminderd nodig zijn”, zegt burgemeester Sander de Rouwe van gemeente Kampen. Jurjen de Groot, directeur van het dienstencentrum van de Protestantse Kerk in Nederland, kan dat beamen. De Protestantse Kerk blijft met Kampen samenwerken om de Thuisgevers tot een succes te maken. “Als kerken voelen we ons onverminderd betrokken bij de opvang van vluchtelingen. Ik wil ook andere kerken en niet-kerkelijke organisaties vragen met de Thuisgevers mee te denken. Je geeft mensen, na lang wachten, met een thuis weer perspectief.”

Meer weten over project de Thuisgevers? Kijk op dethuisgevers.nl.

Lees ook:

De Thuisgevers huisvesten versneld 6 statushouders in Breukelen

2 dec 2022
 lees verder
 
The Passion: kans om het paasverhaal te vertellen aan miljoenen Nederlanders

En het blijft niet bij de uitzending van het paasverhaal, er zijn verschillende manieren om verder te praten over de betekenis ervan. De Protestantse Kerk ontwikkelde, samen met partners, een aantal initiatieven.

Napraten over The Passion

Direct na The Passion presenteert KRO-NCRV in samenwerking met de Protestantse Kerk de ‘PassionTalk’ op NPO 3. Klaas van Kruistum praat samen met ds. Anne-Meta Kobes en de hoofdrolspelers uit The Passion na over het verhaal van Pasen. 

Concerten en paaswakes rond Passionkruis

Meer dan 60 gemeenten in Nederland organiseerden de afgelopen weken kleinschalige en persoonlijke concerten rond een replica van het witte Passionkruis, in combinatie met een paaswake, een laagdrempelig moment van bezinning en ontmoeting.

Lokale kerken openen deuren

Naast de concerten openen in het hele land kerken hun deuren om samen The Passion te kijken. In samenwerking met Alpha Nederland is het Passionpakket samengesteld, een pakket met materialen die helpen om de kijkavond te organiseren. Meer dan 200 pakketten vonden hun weg naar lokale gemeenten. Zie voor een overzicht van alle kijkavonden thepassion40daagse.nl

Verdiepend magazine

Het The Passion Magazine heeft als doel om de hoofdpersonages uit The Passion uit te lichten. Daarnaast wordt de achtergrond van Pasen en Hemelvaart verder toegelicht en wordt ingezoomd op de armoedecampagne van Kerk in Actie.

Op wie lijk jij?

Aan de hand van 6 vragen kom je erachter op welk personage uit The Passion jij het meeste lijkt. De Test is ontwikkeld in samenwerking met Reinier Sonneveld en ds. Nynke Dijkstra, en heeft als doel om de kijkers een moment stil te zetten bij de verschillende persoonlijkheden en de doorvertaling van het verhaal naar hun eigen leven.

The Passion explainer video’s

Direct na The Passion verschijnen er 6 video’s op thepassion.nl met uitleg over de scènes uit The Passion. Ds. Anne-Meta Kobes licht momenten als de voetwassing van Jezus en de Judaskus verder toe. 

Het verhaal gaat door op Hemelvaart

KRO-NCRV en de Protestantse Kerk slaan de handen dit jaar opnieuw ineen om de kijker kennis te laten maken met het voor velen onbekende verhaal van Hemelvaart. The Passion Hemelvaart gaat door waar de paasvertelling in The Passion eindigt.

The Passion 2023 wordt op 6 april vanaf 20.30 uur live uitgezonden op NPO 1. 

The Passion Hemelvaart wordt op 18 mei vanaf 20.30 uur live uitgezonden op NPO 1.

 lees verder
 
Geloof belijden in de Protestantse Kerk in Nederland

De belijdenisgeschriften vormen samen met de kerkorde en de visienota de grondbeginselen van de identiteit van de Protestantse Kerk in Nederland. Gemeenteleden getuigen in de kerkelijke gemeenten die behoren tot de Protestantse Kerk van hun geloof, bijvoorbeeld door het afleggen van de openbare geloofsbelijdenis. Maar wat is eigenlijk een belijdenisgeschrift? Welke belijdenisgeschriften erkent en belijdt de Protestantse Kerk? En hoe werkt ‘belijdenis doen’ in de praktijk?

Belijdenisgeschriften in de Protestantse Kerk

Welke belijdenisgeschriften belijdt de Protestantse Kerk? De Protestantse Kerk belijdt volgens verschillende belijdenisgeschriften. Aan de hand van deze belijdenisgeschriften verwoordt zij wat zij beschouwt als haar roeping, identiteit en toekomst. Zo maakt de Protestantse Kerk deel uit van de wereldwijde gemeenschap waarin mensen het goede nieuws van Gods liefde horen en delen. Zij vormt een vindplaats van geloof, hoop en liefde, wat zich onder andere vertaalt in maatschappelijke betrokkenheid. Op deze manier roept zij op tot vernieuwing van het leven in cultuur, maatschappij en staat. Door de verschillende belijdenisgeschriften weet de Protestantse Kerk zich verbonden met de tradities van hen die haar zijn voorgegaan. Zij belijdt in gemeenschap met het voorgeslacht, zoals die is verwoord in de volgende belijdenisgeschriften Pijl naar beneden Lees de genoemde belijdenisgeschriften hier:

  • De Apostolische geloofsbelijdenis, de Geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel en de Geloofsbelijdenis van Athanasius
  • De (Onveranderde) Augsburgse Confessie en de Catechismus van Luther
  • De Heidelbergse Catechismus, de Catechismus van Genève en de Nederlandse Geloofsbelijdenis met de Dordtse Leerregels

Naast het voorgaande erkent de Protestantse Kerk de betekenis van de Theologische Verklaring van Barmen voor belijden in het heden. Bovendien erkent de Protestantse Kerk door de Concordie van Leuenberg dat de lutherse en gereformeerde tradities door een gemeenschappelijk verstaan van het evangelie bijeenkomen.

Wat is een geloofsbelijdenis?

Wat zijn de belijdenisgeschriften die de Protestantse Kerk erkent en belijdt? Een belijdenisgeschrift is een verzameling van geloofsartikelen, ook wel grond- en leerstellingen of doctrines genaamd. Belijdenisgeschriften worden ook wel aangeduid als geloofsbelijdenis, bijvoorbeeld in het eerste artikel van de kerkorde (lid 4). Een ander woord voor geloofsbelijdenis is ‘credo’ wat in het Latijn ‘ik geloof’ betekent. In het verleden hebben christenen geloofsartikelen bijeengebracht in verschillende belijdenisgeschriften. Een van de oudste voorbeelden hiervan is de Apostolische geloofsbelijdenis (Symbolum Apostolicum ofwel De Twaalf Artikelen van het Geloof) die dateert uit de tweede eeuw na Christus. Zij vormt een symbool (symbolum) van het christelijke geloof, dat christenen eeuwenlang heeft samengebracht en heeft verbonden en bekrachtigd in het geloof.

Belijden met traditie

De ware essentie van de verschillende belijdenisgeschriften blijkt uit de functie die zij vervullen in het christelijke geloofsleven. Wereldwijd belijden christenen het geloof volgens belijdenisgeschriften. Door op deze manier het geloof te belijden bekennen zij zich openlijk tot het christelijke geloof. Zij getuigen van de levende God, en belijden deel uit te willen maken van Zijn gemeenschap in Christus.

Door haar belijdenisgeschriften is de Protestantse Kerk in haar belijden verbonden met de wereldwijde gemeenschap van christenen en de confessionele tradities van het voorgeslacht. Daarbij weten de evangelisch-lutherse gemeenten zich in het bijzonder verbonden met de belijdenisgeschriften van de lutherse traditie, zoals de Augsburgse Confessie (Confessio Augustana ofwel Augsburgse Belijdenis). De hervormde en gereformeerde gemeenten weten zich in het bijzonder verbonden met de belijdenisgeschriften van de gereformeerde traditie, zoals de Nederlandse Geloofsbelijdenis (Confessio Belgica). Maar zowel de lutherse als de gereformeerde tradities vinden elkaar in de Protestantse Kerk in wederzijds vertrouwen rond het evangelie, zoals is bekrachtigd in de Concordie van Leuenberg. Maar hoe werkt belijden in de praktijk?

‘Belijdenis doen’

In de kerkelijke gemeenten die behoren tot de Protestantse Kerk belijden gemeenteleden het geloof steeds weer opnieuw volgens de belijdenisgeschriften, bijvoorbeeld tijdens het vieren van de eredienst. Gemeenteleden leggen in hun gemeente bovendien een openbare geloofsbelijdenis af. Dit wordt in de praktijk ook wel ‘belijdenis doen’ genoemd. Maar wat is ‘belijdenis doen’?

Tijdens de openbare geloofsbelijdenis belijdt het gemeentelid individueel en in gemeenschap met de gemeente het geloof in God de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Het beamen of ontvangen van het sacrament van de doop staat daarbij centraal. Door het individuele beamen van de (te) ontvangen doop, het openbare belijden van het geloof en het afwijzen van alle kwaad treedt een gemeentelid tot de gemeente toe als belijdend lid. Gemeenteleden die nog niet eerder zijn gedoopt ontvangen bij de openbare geloofsbelijdenis de doop. In sommige gemeenten vormt het afleggen van de openbare geloofsbelijdenis een voorwaarde om deel te nemen aan het sacrament van het heilig avondmaal en bevestigd te worden als ambtsdrager.

Het afleggen van de openbare geloofsbelijdenis is niet enkel openlijk bevestigen en getuigen van wat je gelooft voor de kerkelijke gemeente, maar individueel en volwaardig ‘ja’ zeggen tegen God vanuit het hart. Het is een intiem en persoonlijk teken dat je werkelijk bereid bent om Christus te volgen en deel uit te maken van Zijn gemeenschap. Daarom is de openbare geloofsbelijdenis verbonden met de doop, waardoor mensen in de Gemeente van Christus en het Lichaam van de Heer worden opgenomen.

Het afleggen van de openbare geloofsbelijdenis vindt plaats in het midden van de gemeente, in het bijzijn van de gemeenteleden. Dit gebeurt veelal tijdens de liturgische periode van het paasfeest. Het maakt deel uit van de geestelijke vorming van gemeenteleden, en wordt daarom voorafgegaan door een periode van voorbereiding. Tijdens die periode voert de predikant, dan wel een ambtsdrager (ouderling of diaken) één of meerdere gesprekken met het gemeentelid. In deze gesprekken komen onder andere de beweegredenen van een gemeentelid om de openbare belijdenis van het geloof af te leggen en de inhoud van zijn of haar geloof aan bod. De periode biedt een mogelijkheid voor geestelijke ontwikkeling, door het voeren van een open gesprek over geloofsvragen. Daarnaast verdiept het gemeentelid tijdens deze periode zijn of haar kennis over het Woord van God in de Bijbel en de geloofsleer in de kerk. Maar de periode staat met name in het teken van de weg die het gemeentelid tijdens zijn of haar leven op aarde zal afleggen naar het Koninkrijk van God.

In goed vertrouwen: materiaal voor belijdeniscatechese

21 jan 2020 Pijl naar rechts

Bron van inspiratie voor veelkleurig geloof

Terug naar de verschillende belijdenisgeschriften die de Protestantse Kerk erkent en belijdt. Waarom zijn er verschillende belijdenisgeschriften? Hier liggen complexe historische ontwikkelingen en theologische overwegingen aan ten grondslag. Vast staat dat deze geschriften eeuwenlang een bron van inspiratie voor christenen zijn geweest die hen heeft bekrachtigd in het geloof. Ook in het heden vormen zij het fundament van de Protestantse Kerk, waarin verschillende confessionele tradities elkaar hebben gevonden in gedeeld vertrouwen rondom het goede gemeenschappelijke. Zij zijn een inhoudelijke leidraad voor het veelzijdige belijden van het veelkleurige christelijke geloof, en bieden perspectief en visie voor de huidige tijd en samenleving in het heden en voor de toekomst.

Benieuwd naar de meer uitleg van de belijdenisgeschriften? Bekijk deze serie artikelen:

Belijdenissen afgestoft

 lees verder
 
De joodse wortels van Pasen

Misleiden van de dood

Ooit was Pasen een boerenfeest in Palestina. Na de winter, als de eerste gerst rijp was, gingen de mensen met een deel van dat eerste graan naar de tempel. Maar ze liepen niet zomaar het tempelplein op. Ze deden dat met een soort hink-stap-sprong, om de boze geesten te misleiden. Je weet immers maar nooit. Dat heet in het Hebreeuws pasàch. Trouwens: het luiden van de kerkklokken was ooit ook bedoeld om boze geesten voor de open kerkdeur weg te houden …

Er is alle reden om aan te nemen dat de Israëlieten in Egypte dit feest ook vierden. Maar er kwam wat bij: de vlucht uit Egypte. In opdracht van Mozes smeerden de Israëlieten bloed aan de deurposten, het bloed van een geslacht lam. Ook al een manier om boze machten op afstand te houden. Overal waar de engel van de dood die bloederige deurposten zag, ging hij voorbij. Pasàch, zo staat het in de Hebreeuwse Bijbel: de dood passeerde hen.

Feest van de bevrijding

Zo werd Pasen – we noemen dat nu Pèsach – het feest van de bevrijding uit Egypte en daarmee de redding uit de dood. De familie en haar gasten scharen zich om een mooi gedekte tafel. Daarop staat een schaal met een beentje van een lam (sinds de tempel is verwoest, wordt er geen offerdier meer geslacht), gerstebroden, bittere kruiden, wijn, en nog wat andere ingrediënten. En men citeert bepaalde psalmen, die we samen het Groot Hallel noemen, Psalm 113-118. Hallel betekent lofprijzing. De liturgie is eigenlijk een antwoord op de vraag die iemand van het gezelschap stelt: ‘Waarom is deze avond anders dan andere avonden?’

Jezus als offerlam

Jezus, onze Heer, vierde de Joodse feesten mee. We vinden Hem bijvoorbeeld ook op het Loofhuttenfeest. Maar het bekendst is het Pèsach dat Hij meevierde. De leerlingen zijn dat Pèsach uiteraard nooit vergeten. De evangelisten hebben aan Pèsach een dubbele bodem gegeven. Ze vonden in het offerlam dat de leerlingen die paasavond aten, Christus terug als een lam ter slachting. Dat was een nieuwe dimensie.

Maar die leerlingen waren Joden. Dat bleven ze hun leven lang – als je Jood bent, kun je dat immers niet afleggen. Ze kwamen samen ‘om brood te breken’. Dat betekent om ‘samen te eten’. Joden die religieus leven, beginnen nog steeds met een zegening die bij een broodmaaltijd eindigt met: ‘Gij die het brood uit de aarde hebt doen opkomen.’ En na het eten wordt er uitvoerig gebènsjt, gedankt.

Mensen van de weg

De leerlingen van Jezus schaften die gebeden niet zomaar af. Maar er kwamen bij deze ‘mensen van de weg van Jezus’ (de oudste naam voor ‘christenen’) allerlei gebeden en zegeningen bij. Het Onze Vader kon daarbij niet ontbreken. En in een oude christelijke rite werd vier keer een beker wijn doorgegeven. Zo kreeg je twee paasvieringen: een joodse en een christelijke.

Het avondmaalVerder lezenDe maaltijd van de Heer: teken en zegel van de belofte van het evangelie is dus niet zoiets als een christelijk Pèsach. Maar het bevat wel elementen uit die viering. En last but not least: in beide riten gaat het om en over de bevrijding uit de dood. 

 lees verder
 
Leo Blees: “Ik wil meegeven dat ‘dat met God’ toch wel mooi is”

  • Kerkelijk werker met preek- en sacramentsbevoegdheid in Dorkwerd (⅔) en Wijnjewoude (⅓), daarvoor in Wouterswoude
  • Opleiding aan de Evangelische Hogeschool in Ede en aan de NHL Hogeschool in Leeuwarden 
  • Voelt zich verbonden met de breedte van de Protestantse Kerk, noemt zich vrolijk orthodox

Hoe ervaar je je roeping?

“Ik heb bij wijze van spreken een stem gehoord. In de seculiere omgeving waar ik werkte - eerst in een winkel, later als begrafenisondernemer - zag ik mensen met een leeg leven die weinig of niets hebben met God. Maar hoe weten ze van Hem als niet over Hem verteld wordt? Zo ben ik begonnen. Bij uitvaarten deed ik de Bijbel open, tussen André Hazes en hardrock in, en bad en las met mensen. Er is iets wat boven je lege leven uitstijgt. Met eeuwigheidswaarde.”

Wat heb je nodig om met vrucht en vreugde te werken? 

“Ik wil niet alleen in mijn eigen gemeenten bezig zijn en zit ook in de synode. Ik heb de blik naar buiten nodig, en de inspiratie van het omgaan met mensen die niet hetzelfde zijn als ik, die niets met God en kerk hebben. Ik wil graag weten hoe het leven voor hen in elkaar zit. Verhalen van mensen zijn zo boeiend, zeker als die herkend worden in het grote ‘verhaal’ van God.”

Hoe zorg je ervoor dat je niet opbrandt?

“Als het teveel wordt, stop ik gewoon even en doe wat anders. Ik kan heel goed niets doen, gewoon uit het raam kijken, of gaan wandelen of tuinieren.”

Welk onderdeel van je werk doe je het liefst?

“Ik mag graag met mensen omgaan, maar van het preken - vrijwel iedere zondag drie keer - geniet ik ook. Als het landt, ga ik fluitend naar huis. Ik leid ook graag een kerkelijke vergadering - liefst met een beetje humor.”

Met wie zou je graag een keer aan tafel zitten?

“Met mijn oom Jan, die stierf toen ik 10 was. Ik ken hem uit de verhalen. Hij was een heel geïnteresseerd en gelovig mens. Qua karakter lijken we wel wat op elkaar. Ik zou een avond met hem willen bomen over zijn visie op de wereld en op de politiek. Hij heeft de oorlog bewust meegemaakt. Hoe heeft hij die beleefd en hoe vertaalde hij dat in de jaren erna?”

Hoe zie je de rol van de kerk in de samenleving?

“Als marginaal doch onmisbaar. Het raakt me als het de afhakers niets meer doet, God en de eeuwigheid. Een uitvaart begeleiden zie ik als een kans. Ik wil graag meegeven dat ‘dat met God’ toch wel iets moois is. Als we dat als kerk niet meer bekend kunnen maken …” 

Welk boek, welke film of podcast raad je collega’s aan?

“De tv-serie ‘De stamhouder’. Het is onvoorstelbaar wat oorlog doet. De les daaruit is voor mij dat goed niet altijd goed is en fout niet altijd fout. Een andere aanrader is het boek van Kees van Ekris, Dialoog, dans en duel: preken voor tijdgenoten. Ik heb er een hoop aan.”

Is er een bijbeltekst die met je meegaat?

“Psalm 119:105, ‘Uw woord is een lamp voor mijn voet, een licht op mijn pad’ is voor mij een bijzondere tekst. Die werd gelezen toen ik 10 jaar geleden voor de eerste keer bevestigd werd. Toen ik uit Wouterswoude vertrok, kregen we een mooie houten bank mee met daarop deze woorden in het Fries. Die bank staat in de keuken.”

Wat is de laatste scholing die je hebt gedaan?

“Ik volg een cursus bij Areopagus van de IZB, gericht op preken. Het boek van Kees van Ekris ligt aan de basis van de cursus. Je leert vanuit andere gezichtspunten kijken. Het maakt bijbellezen weer heel dynamisch. En het is heel helpend bij preken maken. Een echte aanrader.” 

Wat hoop je voor de toekomst van de kerk?

“We hoeven niet groot te worden of te zijn, maar we moeten wel relevant blijven. God gaat zijn gang wel buiten het instituut om, maar dan moeten we het wel over Hem hebben en tijd nemen om met Hem te leven. Het vergt een dagelijkse oefening.”

Lees meer in de serie over het ambt:

Harry Tacken: “De plek van de kerk in de marge biedt kansen”

 lees verder
 
Materialen voor Wereldvluchtelingendag 2023

Wereldwijd zijn tientallen miljoenen mensen op de vlucht. Vaak vinden ze opvang in eigen land of de buurlanden. Soms trekken ze verder, op zoek naar een veilige plek en een betere toekomst. Overal bieden kerken hulp aan deze mensen in nood. 

Stilstaan bij lot vluchtelingen

Kerk in Actie heeft diverse materialen en activiteiten ontwikkeld voor protestantse gemeenten om in juni stil te staan bij het lot van vluchtelingen. Alle handleidingen, draaiboeken, een poster, een flyer, diverse werkvormen voor kinderen en jongeren en collectematerialen zijn te vinden op de pagina ‘Materialen voor Wereldvluchtelingendag’ in de online ideeënbank.

Direct naar alle materialen voor Wereldvluchtelingendag

Materialen voor Wereldvluchtelingendag

In de online ideeënbank vind je liturgiesuggesties voor een kerkdienst waarin je samen kunt stilstaan bij het lot van mensen op de vlucht, inclusief zij die met een vluchtverhaal naar Nederland zijn gekomen. Met kinderen en jongeren in je gemeente of in een kliederkerkviering kun je aan de hand van diverse werkvormen nadenken over het is om een vluchteling te zijn.

Op 25 juni wordt er in kerken gecollecteerd voor het werk van Kerk in Actie-partner Renacer. Zij begeleiden kwetsbare jongeren in Colombia om te voorkomen dat ze in handen van mensenhandelaren vallen.

Met de actie 'Deel je tafel' kun je vluchtelingen en statushouders uitnodigen voor een gezamenlijke maaltijd, met de actie 'Deel je cake' verras je hen met een zelfgebakken cake. Daarnaast is er een handleiding om een plaatselijke wake te organiseren. Hiermee vergroot je de betrokkenheid bij en inzet van mensen in de samenleving bij het vluchtelingenvraagstuk. 

Huis-aan-huiscollecte

In de week van 20 t/m 25 november is de landelijke collecteweek van Kerk in Actie voor vluchtelingen en ontheemden in Oekraïne. We zijn op zoek naar lokale coördinatoren die de collecte in hun wijk of dorp willen organiseren. Aanmelden kan via kerkinactie.nl/huisaanhuiscollecte.

Webinar 18 april

Meer weten hoe je de materialen gebruikt en de acties kunt organiseren in je gemeente? Meld je aan voor het (gratis) webinar over Wereldvluchtelingendag op dinsdag 18 april. 

Naar alle materialen voor Wereldvluchtelingendag

Lees hoe Kerk in Actie kwetsbare vluchtelingen in Griekenland helpt:

Zo helpt Kerk in Actie vluchtelingen in Griekenland

 lees verder
 
Dankzij gloednieuw, duurzaam kerkgebouw kun je in Gorinchem-Oost niet meer om de kerk heen

De navigatie kan het nauwelijks vinden, zo nieuw zijn de straten rond het kerkgebouw aan de Kruithoorn 1 in Gorinchem. Grote bouwborden laten bij het binnenrijden van de wijk zien dat er nog meer grootse plannen zijn voor de inrichting van deze woonwijk in het oosten van de stad.

Niet zichtbaar

Het stadsdeel Gorinchem-Oost breidt zich sinds de jaren tachtig steeds verder uit. Hoewel er als vanzelf een winkelcentrum, school en apotheek kwamen, ontbrak er een kerk in de wijk. Ouderling-kerkrentmeester Kees van As: “Als wijkgemeente hebben we ruim dertig jaar diensten gehouden in een school. Voor veel mensen was absoluut niet duidelijk dat er een protestantse gemeente in de wijk was. En dat alleen omdat er geen fysiek kerkgebouw stond.” 

In actie komen

De wens voor een eigen kerkgebouw was er al lang. Van As: “We waren al jaren met de burgerlijke gemeente in gesprek over het aankopen van een stuk grond, maar kregen steeds nul op het rekest.” In 2017 kwam die kans opeens: er kwam een perceel grond beschikbaar binnen het ‘maatschappelijk cluster’ in de wijk. Dat betekende dat er plaats was voor een kerkgebouw naast de school, sporthal en een tehuis voor mensen met dementie. Van As: “Onze bouwcommissie ging direct aan de slag met een bouwplan, we zochten een architect die het ontwerp kon maken en een aannemer die het allemaal kon uitvoeren. Een hele klus, maar we wisten waar we het voor deden.”

Kees van As en Esther Meppelink

Fondsen werven

Aan de bouw van een nieuwe kerk hing een flink kostenplaatje. “De totale begroting kwam uit op 2,4 miljoen euro”, blikt Van As terug. “Circa 1,7 miljoen daarvan konden we betalen uit de verkoop van een paar panden, daarna moest nog 7 ton worden opgebracht door de eigen gemeente en uit externe fondsenwerving.” Esther Meppelink was in die tijd voorzitter van de commissie fondsenwerving. Haar wachtte een enorme opdracht toen er zoveel geld op tafel moest komen. “Gelukkig hoefde ik het niet alleen te doen. Gemeenteleden met financiële ervaring schreven direct allerlei externe fondsen aan.” 

Dat veel gemeenteleden direct een financiële toezegging deden, gaf enorm veel energie. “Er werden spontaan acties georganiseerd, zoals een sponsorloop en kledingbeurs, maar ook konden gemeenteleden een aandeel ‘kopen’ in een zonnepaneel. Daar werd gretig gebruik van gemaakt”, vertelt Meppelink. “Daarnaast was er een gemeentelid dat veel hout sponsorde, een ander doneerde de complete keukeninventaris, weer een ander gemeentelid heeft met zijn bestratingsbedrijf het hele kerkplein aangelegd.” 

Solidariteitskas

Bij het aanschrijven van fondsen werd ook de landelijke kerk niet vergeten. Van As: “De Solidariteitskas kenden we al, dus we hebben de commissie Steunverlening van de Protestantse Kerk aangeschreven of een deel van ons kerkgebouw uit deze kas gefinancierd kon worden.” De subsidieaanvraag verliep soepel. Kees van As: “We moesten natuurlijk papieren indienen, zoals de jaarrekening, ons bouwplan en de financiële begroting, maar het is goed dat er zorgvuldig naar wordt gekeken. Onze aanvraag is gehonoreerd voor 25.000 euro. Daar zijn we heel blij mee.” 

Gebouwensubsidie

Het bureau Steunverlening beoordeelt dagelijks subsidieaanvragen die bij de commissie Steunverlening binnenkomen. Projectmedewerker Erik Vink: “We toetsen onder andere of een subsidieverzoek voldoet aan de voorwaarden. Daarna schrijven we een advies aan de commissie. Zij nemen het uiteindelijke besluit over de toekenning en hoogte van de subsidie.” De wijkgemeente Oosterlicht kreeg geld uit de ‘gebouwensubsidie’, één van de onderdelen waarvoor subsidie kan worden aangevraagd vanuit de Solidariteitskas. “Naast een tegemoetkoming in de kosten bij nieuwbouw, verduurzaming of restauratie van een kerkgebouw kan er bijvoorbeeld ook subsidie worden aangevraagd voor restauratie van het kerkorgel, een calamiteit of zaken rondom toekomstbestendigheid van de gemeente”, vertelt Vink. 

Familiekamer

In het najaar van 2022 was het zover: het fonkelnieuwe kerkgebouw in Gorinchem-Oost kon de deuren openen. De kerk kreeg de mooie naam ‘Oosterlicht’ op de gevel. Vanaf dat moment is dat ook de naam van de wijkgemeente. De hele wijk werd uitgenodigd om een kijkje te nemen. Esther Meppelink: “In het openingsweekend zijn honderden mensen langs geweest. Op vrijdag deden 160 kinderen mee met de lampionnenoptocht, op zaterdag hielden we open huis. De 750 petit-fourtjes die we hadden besteld, waren aan het einde van de ochtend op. Op zondag hadden we naast onze diensten een grote sing-in. We konden echt laten zien wat we ‘in huis’ hebben én dat we een kerk voor de wijk willen zijn.” 

Het nieuwe gebouw heeft naast een prachtige kerkzaal, diverse vergaderruimten, een jeugdhonk, een crècheruimte, een moderne keuken en een familiekamer. “De laatste is een ruimte waar mensen een geliefde kunnen opbaren na overlijden”, zegt Van As. “De directe familie krijgt een sleutel van de aparte ingang en kan 24 uur per dag de ruimte betreden. Zo’n faciliteit was er nog niet in de wijk. Er is inmiddels al verschillende malen gebruik van gemaakt.” 

Kerk in de wijk

Kees en Esther zijn het roerend eens: het nieuwe kerkgebouw geeft een boost aan het gemeenteleven. “We hoorden al eerder: ‘Als de kerk er is, dan kom ik weer’. Dat zien we nu gebeuren. Toen we nog in de school kerkten, wist niemand dat daar op zondag een kerk was. Nu kun je niet meer om de kerk heen!” 

Solidariteitskas: van gemeenten, voor gemeenten

Gemeenten binnen de Protestantse Kerk in Nederland dragen bij aan de Solidariteitskas, met een vast bedrag per belijdend lid per jaar. Iedere protestantse gemeente die financiële steun nodig heeft of geld om een vernieuwend plan uit te voeren, kan subsidie aanvragen bij de Solidariteitskas. Meer informatie via protestantsekerk.nl/solidariteitskas.

De flyer over de Solidariteitskas voor 2023 is vanaf nu beschikbaar. Gemeenten kunnen de flyer gratis bestellen.

Bestel de gratis flyer over de Solidariteitskas 2023Bron artikel: Kerkbeheer, magazine van de Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer (VKB)

 

 lees verder
 
Oecumenisch wereldnieuws: spreken over God; God en de Big Bang en geloof in politieke processen

God, avondmaal en seksualiteit

Kunnen we nog over God praten in onze geseculariseerde en plurale samenleving? En zo ja, hoe? En waarom moeten we over God spreken? Deze vragen worden op ons Europese continent en in de kerken soms heel verschillend beantwoord. De scriba en de preses van de synode, ds. René de Reuver en ds. Marco Batenburg, hebben in december 2022 in het Oostenrijkse Bad Vöslau meegepraat over het document Spreken over God. Het is een initiatief van de Gemeenschap van Protestantse Kerken in Europa, waarin de Protestantse Kerk in Nederland participeert. De Gemeenschap werkt ook aan een document over seksualiteit/gender en een over het avondmaal, waaraan resp. ds. Heleen Zorgdrager en ds. Marco Batenburg meewerken.

Documentaire ‘Luther tegen Zwingli’

Wat onderscheidt lutherse, gereformeerde en ‘verenigde’ kerken en wat verbindt hen? In de documentaire ‘Luther tegen Zwingli’ ontmoeten predikanten uit deze kerken elkaar en onderzoeken overeenkomsten en verschillen. Kerkhistoricus professor Thomas Kaufmann en Margot Käßmann, voormalig voorzitter van de Raad van de Evangelische Kirche in Duitsland, duiden de ontwikkelingen. De documentaire Luther gegen Zwingli is in het Duits geproduceerd door Bibel TV en gratis verkrijgbaar.

Webinar over rol van geloof in politieke processen

Als onderdeel van haar initiatief Pathways to Peace houdt de Conferentie van Europese Kerken (CEC) samen met ‘Inclusive Peace’ een webinar over de rol van op geloof gebaseerde actoren in politieke processen met betrekking tot Oekraïne en Rusland. Het webinar vindt plaats op maandag 24 april, 15:00 – 17:30 (CET). De inschrijving voor deelname is geopend.

LWF zoekt voorbeelden van klimaatacties door jongeren

De Lutherse Wereld Federatie zoekt kleinschalige klimaatprojecten die zijn geïnitieerd en begeleid door jongeren (18 tot 30 jaar). Deze klimaatprojecten kunnen maximaal 2000 euro van de LWF ontvangen. Voorstellen kunnen tot 30 april worden ingediend. Voorwaarde is dat de jongeren via hun gemeenten verbonden zijn aan de LWF. De projecten moeten lopen van juli tot oktober 2023.

Bedreigde diersoorten tellen op kerkhoven

Parochies in heel Engeland en Wales nemen deel aan de Churches Count on Nature, een jaarlijks programma waarbij mensen kerkhoven bezoeken en de plant- en diersoorten die ze tegenkomen vastleggen.

Stichting helpt huisvestingscrisis aanpakken

De Church of England heeft een stichting opgericht om praktisch advies en begeleiding te coördineren aan kerken en bisdommen die hopen de huisvestingscrisis in hun gemeenschappen aan te pakken.

God and the Big Bang

God and the Big Bang is een nationaal onderwijsproject, georganiseerd door St. John's College aan de Universiteit van Durham (Schotland). Dit project biedt scholieren van 10-18 jaar de mogelijkheid om enkele van de grootste vragen van het leven te ontdekken, in discussie te gaan met deskundige geloofswetenschappers en in debat te gaan met hun leeftijdsgenoten.

Jeugdwerker verkozen tot Miss Duitsland

Kira Geiss uit Baden-Württemberg is de nieuwe Miss Duitsland. Het succes wil ze gebruiken voor wat haar na aan het hart ligt: ​​kerkelijk jeugdwerk. De 20-jarige won de Female Leader Award die voor het eerst werd uitgereikt.

 lees verder
 
Open Kerkendag 29 mei: doet jouw kerk mee?

Kunst en erfgoed

De derde editie van de Open Kerkendag staat in het teken van het kerkinterieur. Het Nederlandse landschap staat bekend om de torenspitsen en kerken, maar wat schuilt er nu precies achter de stenen façades? In Nederlandse kerken is veel kunst en erfgoed te zien. Er is bijna geen ander gebouw waar je zoveel waardevols aantreft. Stichting Open Kerken hoopt dat veel Nederlanders op deze manier kunnen kennismaken met deze schatten in een omgeving van rust en een gevoel van eeuwen. 

Kerkgebouwen in het zonnetje

Stichting Open Kerken wil zoveel mogelijk mensen op een open en ongedwongen manier kennis laten maken met kerkgebouwen. Daarom zijn tijdens de landelijke Open Kerkendag op 29 mei honderden kerken geopend: katholieke, protestantse en kerken die een andere bestemming hebben gekregen. Iedereen die interesse heeft kan binnenlopen om het gebouw te bezichtigen, een praatje te maken met de aanwezige vrijwilligers of deel te  nemen aan een activiteit. De stichting hoopt dat door de openstelling karakteristieke kerkgebouwen en hun historie een keer extra in het zonnetje worden gezet. 

Meld je kerk aan

De voorgaande edities kon de stichting Open Kerken al op grote deelname van kerken uit de provincies Noord-Brabant en Zeeland rekenen. De organisatie hoopt dat tijdens deze Tweede Pinksterdag kerken uit het hele landen hun deuren openen. 

Wil je meer informatie en/of je kerkgebouw aanmelden voor deelname? Dat kan via openkerkendag.nl

Bestel vlaggen of spandoeken met de tekst ‘De kerk is open!’ of ‘Welkom in de kerk’:

Vlaggen en spandoeken: ‘De kerk is open!’ of ‘Welkom in de kerk’

22 apr 2022
 lees verder
 
Tip voor het nieuwe seizoen: theatervoorstelling over de Bijbel door Bastiaan Ragas

In Gods naam

Bastiaan Ragas (1971) werd enkele jaren geleden gegrepen door de verhalen uit de Bijbel. Via een vriendschap met ds. Ad van Nieuwpoort heeft hij zich verder verdiept in de context van deze verhalen. Hij ziet dat veel van zijn generatiegenoten er onbekend mee zijn of ze hebben afgeserveerd op grond van eenzijdige uitleg. Door het lezen en bestuderen van deze teksten is Ragas ervan overtuigd geraakt dat deze verhalen ook van onschatbare waarde zijn voor onze tijd. 

In dialoog met de zaal

In een avondvullende voorstelling gaat Ragas kriskras door de Bijbel en licht er bekende en onbekende verhalen uit. Soms schurend, altijd in dialoog met de zaal, soms kwetsbaar en confronterend. Verhalen over angst, liefde, hoop en moed. Hij verweeft zijn herkenbare, persoonlijke levensvragen met de verhalen uit de Bijbel. Hij leest voor uit de evangeliën, zingt uit de psalmen (op eigen wijze) en oreert met Spreuken. Een mede-acteur neemt verschillende rollen uit de verhalen aan en roept Bastiaan en het publiek soms tot de orde: 'Dit staat er helemaal niet, ook al is het wel altijd zo uitgelegd.' Een instrumentalist geeft muzikale ondersteuning en rijgt moeiteloos het repertoire van Elvis, spirituals, Bach en Hazes aan elkaar.

Eerlijke ontmoetingen rond Bijbelverhalen

Deze theatervoorstelling sluit aan bij het komende jaarthema ‘Ga mee! Samen getuigen van geloof, hoop en liefde’. Het biedt een uitgelezen kans om elkaar als gemeenteleden buiten de kerkelijke setting te ontmoeten en je te laten raken, zowel door het verhaal van een ander als door verhalen uit de Bijbel. Ga mee, neem elkaar en andere geïnteresseerden mee en stap samen in het verhaal van de voorstelling. Bastiaan moedigt door het delen van zijn persoonlijke verhaal en zijn omgang met bijbelverhalen de bezoekers aan om eerlijk naar zichzelf te kijken en van daaruit eerlijke ontmoetingen aan te gaan.

Interesse in deze theatervoorstelling?

Het idee is dat meerdere gemeenten samen een voorstelling boeken, zodat die gespeeld kan worden in een theater in de buurt. Vervolgens kunnen de organiserende gemeenten samen optrekken in de PR voor deze voorstelling. Gemeenten kunnen zelf buurgemeenten zoeken om dit mee te regelen, maar Nachtzon Media kan hier ook in bemiddelen.

Iedere gemeente betaalt 500 euro en krijgt daarvoor een groot aantal toegangskaarten. Het aantal hangt af van grootte van het theater en het aantal organiserende gemeenten. Gemeenten kunnen ervoor kiezen die gratis weg te geven of te verkopen. 

Heeft u interesse in de voorstelling? Vul dan onderstaand formulier in. Hiermee heeft u de voorstelling nog niet geboekt. U zit nergens aan vast. Uw interesse wordt gedeeld met Nachtzon Media. Zij nemen contact met u op.

Materialen

De dienstenorganisatie ontwikkelt materialen bij deze voorstelling, zodat gemeenten in aanloop naar en na afloop van de voorstelling het aangaan van eerlijke ontmoetingen kunnen stimuleren. Deze zijn vanaf juni te vinden op de website van de Protestantse Kerk.

Interesse? Vul dit formulier in!

Formulier

Voorstelling In Gods Naam

 

 lees verder
 
Doe mee: speciaal programma voor jeugdleiders tijdens EO-Jongerendag 2023

Het jeugdleidersprogramma is voor iedereen die bij het jeugdwerk in zijn of haar kerk is betrokken én met tieners naar de EO-Jongerendag komt. In een workshop krijg je tools in handen om in gesprek te gaan met tieners. Je krijgt praktisch advies, nieuwe inspiratie en je kunt vragen stellen. Gedurende de dag kun je op twee momenten meedoen. Het programma is een initiatief van Alpha Nederland, EO BEAM, HGJB, Youth for Christ en de Protestantse Kerk in Nederland. 

Extra materialen voor jeugdavond

Na je aanmelding voor het jeugdleidersprogramma ontvang je ook materiaal voor een complete jeugdavond die je in je kerk kunt organiseren voordat je naar de EO-Jongerendag komt. Zo zijn je tieners optimaal voorbereid en denken ze alvast na over het thema!

Over het thema 'Pioneers'

Het thema van de EO-Jongerendag is ‘Pioneers’. Jongeren leren om hun idealen en dromen serieus te nemen en ontdekken dat Jezus de grootste pionier aller tijden was. Want een pionier ziet de wereld niet alleen zoals die is, maar ook hoe die kan worden!

Praktische informatie

De EO-Jongerendag wordt op zaterdag 3 juni gehouden in Rotterdam Ahoy. Om deel te nemen aan het jeugdleidersprogramma is een entreeticket verplicht. 

De jeugdleiderslounge is open tussen 14.00 en 21.00 uur. Deelnemen aan de (gratis) workshop kan van 15.30 - 16.15 uur of van 17.00 - 17.45 uur.

Meld je aan voor het jeugdleidersprogramma

 lees verder
 
Beleef The Passion in de gemeente met een kijkavond

Muzikaal paasverhaal

Op Witte Donderdag 6 april vindt de 13e editie van het KRO-NCRV-programma The Passion plaats in Harlingen. The Passion brengt het paasverhaal op een vernieuwende, muzikale manier onder de aandacht van veel mensen die niet (meer) in een kerk komen.

Jaarlijks ritueel

“The Passion brengt het paasverhaal over het sterven en de opstanding van Jezus dicht bij miljoenen Nederlanders”, zegt Jurjen de Groot, directeur van de dienstenorganisatie. “Het is een jaarlijks ritueel geworden waar veel mensen stilstaan bij waar het echt om draait in het leven. Daarbij is een grote rol weggelegd voor de kerkgemeenschappen in het hele land. Het samen kijken van The Passion is namelijk een mooie missionaire kans.”

Gratis The Passion pakket

Organiseer daarom een laagdrempelige kijkavond waarbij mensen van buiten de kerk samenkomen om in jouw kerkgebouw live The Passion te kijken. In het pakket vind je materialen die je ondersteunen om deze avond goed te organiseren. Naast promotiematerialen zoals posters en uitnodigingen zit er een beknopte handleiding in het pakket. Hier wordt stap voor stap beschreven wat belangrijke aandachtspunten zijn. Daarnaast zitten er setjes gesprekskaarten in het pakket om na afloop van The Passion door te praten over het paasevangelie. Kijk op thepassion40daagse.nl/samenkijken voor een overzicht van alle kijkavonden.

Bestel hier het The Passion pakket

The Passion 2023 wordt live vanuit Harlingen uitgezonden op Witte Donderdag 6 april om 20.30 uur bij KRO-NCRV op NPO 1.

 lees verder
 
Oproep: Het vakantiebureau zoekt (zorg)vrijwilligers

Verpleegkundigen met of zonder BIG-registratie, verzorgenden IG, verpleegkundigen en verzorgenden niveau 3 of niveau 2 zijn zeer welkom! Ook is er een grote vraag naar zorgvrijwilligers die nachtzorg kunnen verlenen in de vakantieweken.

Week vol warmte en aandacht

Diaconale vakanties van Het vakantiebureau zijn van onschatbare waarde. Jaarlijks genieten ongeveer 2500 mensen die niet meer gemakkelijk zelf op vakantie kunnen van een week vol warmte, aandacht en gezelligheid. Dit zijn meestal ouderen en mensen die zorg of begeleiding nodig hebben. Deze vakantieweken zijn niet mogelijk zonder de hulp van (zorg)vrijwilligers die belangeloos een vakantie begeleiden en de gasten een onbezorgde vakantieweek bieden.

Meld je aan

Ken jij iemand in je kerk die bovenstaand vrijwilligerswerk wel zou willen doen, of ben jij degene die Het vakantiebureau zoekt? Deel dit bericht in je gemeente en/of ga (zelf) mee met een vakantieweek, en ervaar de bijzondere sfeer tussen de vrijwilligers en de vakantiegasten.

Meer informatie en aanmelden: https://hetvakantiebureau.nl/vrijwilligerswerk/

Lees ook:

Diaconale vakanties: vakantiepret voor duizenden mensen met zorgvraag

 

 

 lees verder
 
Protestantse Kerk over racisme & slavernij

Wereldraad van Kerken en racisme

In 1968 - het jaar dat Martin Luther King vermoord wordt - richt de Wereldraad van Kerken het programma ‘Combating Racism’ op, een belangrijk thema voor deze oecumenische organisatie die ook een rol speelde bij de afschaffing van apartheid in Zuid-Afrika en de verzoening die daarna nodig was.

Tijdens de assemblee van de Wereldraad in Nairobi (1975) wordt verklaard: ‘Racisme is zonde tegen God en medemensen. Het staat lijnrecht tegenover de gerechtigheid en de liefde van God zoals die geopenbaard is in Jezus Christus. Het vernietigt de menselijke waardigheid van racist én slachtoffer.’ In de assemblees in de jaren erna sprak de Wereldraad zich keer op keer ferm uit tegen racisme.

Protestantse Kerk en racisme

In 1962 bespreekt de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk het rapport ‘Het rassenvraagstuk’ waarin nog nauwelijks speurbaar is dat de Nederlandse samenleving zelf met dit vraagstuk worstelt. In de decennia daarna wordt duidelijk dat het vraagstuk ook in Nederland speelt. Migrantengemeenschappen Pijl naar beneden Verder lezenProtestantse Kerk en migrantenkerken in Nederland spreken met name de kerken aan op de boodschap van het evangelie en de betekenis daarvan voor de bestrijding van racisme als zonde. Ook het standpunt van de Wereldraad van Kerken dringt bij ons door.

Dit alles leidt ertoe dat de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk in 1992 de nota ‘Racisme is zonde’ bespreekt. In haar besluitvoorstel over deze nota belijdt de synode dat ‘racisme een concretisering is van de hoogmoed als oerzonde in ons aller hart en dat wij schuldig staan voor God en de mensen doordat wij de pijn en het verdriet van zwarte mensen daadwerkelijk hebben verzwaard of hebben nagelaten daarin te delen’.

Ook besluit de synode dat er gespreksmateriaal over racisme voor plaatselijke gemeenten ontwikkeld moet worden. Deze brochure met als titel ‘En God zag dat het zeer goed was … Racisme is zonde’ verschijnt in 1993 als onderdeel van het tijdschrift Toerusting, waarbij ook de gereformeerden en het Vrijzinnig Protestants Centrum voor Maatschappelijke Toerusting betrokken zijn.

Vanwege de toenemende verharding van het maatschappelijk debat over de multiculturele samenleving bespreekt de generale synode van de Protestantse Kerk in mei 2004 het rapport ‘Beeld en gelijkenis. Elementen voor een visie van de Protestantse Kerk in Nederland op multicultureel samenleven’. De kerk roept al haar leden en de Nederlandse samenleving op om zich teweer te stellen tegen uitingen van onderdrukking, discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat. 

De beruchte ‘minder minder minder’-uitspraak van PVV-politicus Geert Wilders in aanloop naar de Tweede Kamer-verkiezingen zijn voor de Protestantse Kerk, de IKON en de EO aanleiding om op 23 maart 2014 een interkerkelijke kerkdienst tegen racisme uit te zenden. 

In juli 2016 roept de Remonstrantse predikant Tom Mikkers op de zin ‘De negers en hun loftrompet’ te verwijderen uit het lied ‘Jeruzalem, mijn vaderstad’. Die kritiek wordt door de toenmalige preses, Karin van den Broeke, onderschreven, maar er gebeurt niets mee. In 2020 komt dit onderwerp opnieuw ter sprake en gaat de Protestantse Kerk hierover in gesprek met migrantenkerken en Joodse organisaties Pijl naar beneden Verder lezen‘De joden met hun ster’. Joodse reacties. Naar aanleiding van deze gesprekken wordt duidelijk dat het beter is om de tekst te vervangen. Eind 2021 presenteren de erven van tekstschrijver Willem Barnard een nieuw couplet.

Op 9 juni 2020 schrijft scriba René de Reuver een protestants perspectief Pijl naar beneden Verder lezenRacisme is zonde naar aanleiding van de wereldwijde ophef na de dood van George Floyd. ‘De Geest van God ontneemt mensen de adem niet, maar schenkt deze aan ieder mens. De noodroep van George Floyd ‘I can’t breathe’ (ik kan niet ademen) is een schreeuw uit de diepte tegen het uitdoven van de pinkstergeest.’

Protestantse Kerk en slavernij

Het thema 'slavernij' is een belangrijk thema in de lutherse gemeenten. In 1989 aanvaardt de synode van de Evangelisch-Lutherse Kerk het rapport 'Op weg naar een kerk die solidair is met de armen - ons belijden en beleid in het geding'. De aanvaarding van deze nota leidt tot een verklarende notitie bij de belijdende artikelen van de toenmalige lutherse kerkorde, waarin de lutherse synode uitsprak dat de kerk 'pas volledig betrouwbaar is, als het een getuigenis is tegen elke vorm van slavernij en vervreemding en ontrechting van Gods mensenkinderen én een daadwerkelijk getuigenis voor de vrijheid der kinderen Gods, waarin ook de vrijheid van armoede is begrepen'.

Op 1 juli 2013 is het 150 jaar geleden dat de trans-Atlantische slavernij van Nederland in Suriname werd afgeschaft. In juni van dat jaar brengt de Raad van Kerken, ook namens de Protestantse Kerk, een verklaring over het Nederlandse slavernijverleden uit. In deze verklaring wordt ook gewezen op de verantwoordelijkheid van de kerken zelf: ‘Als kerken weten we ons deel van dit schuldig verleden en moeten we vaststellen dat theologie in bepaalde omstandigheden misbruikt is om slavernij te rechtvaardigen. Als kerken benoemen we deze betrokkenheid, en willen we helpen recht te doen aan de nazaten van hen die soms generaties achtereen zijn geknecht en uitgebuit, waarbij we als kerken ons realiseren dat kerken destijds onderling verschilden qua mogelijkheden, en dat er binnen diverse kerken ook verschillende geluiden te horen waren.’

In oktober 2021 wordt bekend dat de Protestantse Theologische Universiteit (PThU), in samenwerking met onderzoekers van de VU, het onderzoek ‘Kerk en slavernijverleden’ start. De centrale vraag van het onderzoek is hoe slavernij in de kerk een rol heeft gespeeld. De Protestantse Kerk onderschrijft het grote belang van dit onderzoek en verleent op onderdelen haar medewerking. 

Kerk in Actie

Ook namens de Protestantse Kerk zet Kerk in Actie zich in tegen racisme. Bijvoorbeeld door de volgende projecten te steunen:

  • Ghana: In 2007 begon James Kofi Annan een opvang voor kinderen die net als hijzelf destijds als kindslaaf in de visserij moeten werken op het gigantische stuwmeer Lake Volta. Met zijn organisatie Challenging Heights wil hij deze meest schadelijke vorm van kinderarbeid laten stoppen. En kinderen die hier slachtoffer van zijn een nieuwe toekomst bieden met familie en onderwijs.
  • Zuid-Afrika: Hoe worden witte, zwarte en kleurling christenen solidair met elkaar? Via Kerk in Actie kunt u Zuid-Afrikaanse voorgangers steunen om hierover samen van gedachten te wisselen. Ze worden diaconaal actief en leren de Bijbel lezen vanuit het perspectief van de armen.

Bijbelstudie over racisme en discriminatie

In dit overzicht is een Bijbelstudie te vinden om in gesprek te gaan over racisme en discriminatie. Thema’s die in Nederland regelmatig oplaaien, zoals elk jaar weer rond de zwartepietendiscussie. Wat vertelt de ontmoeting tussen Jezus en de vrouw die Hem om broodkruimels smeekt ons over dit thema?

Zie ook

Bijgewerkt tot 1 juli 2022

 lees verder
 
De Geloofsbelijdenis van Athanasius

Hoe is deze geloofsbelijdenis tot stand gekomen? 

De geloofsbelijdenis van Athanasius wordt ook wel het Quicunque vult genoemd, naar de eerste twee Latijnse woorden waarmee de originele tekst begint. De Apostolische GeloofsbelijdenisVerder lezenDe Apostolische Geloofsbelijdenis, de Geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel en de geloofsbelijdenis van Athanasius vormen voor de kerken van het Westen de vroeg-christelijke, oecumenische belijdenissen.

De herkomst en de mogelijke auteur van deze geloofsbelijdenis stelt onderzoekers tot op de dag van vandaag voor een raadsel. Met zekerheid kan alleen gezegd worden dat deze verwoording van het geloof niet afkomstig is van de kerkvader Athanasius van Alexandrië (ca. 290-373 na Chr.). De Nederlandse humanist Gerardus Joannes Vossius wees daar in 1642 al op. De belangrijkste argumenten daarvoor zijn de taal en de manier waarop het geloof verwoord wordt. De tekst is oorspronkelijk geschreven in het Latijn en niet in het Grieks waarvan Athanasius zich bediend heeft.

De belijdenis bevat ook het zogenaamde filioque – de belijdenis dat de Heilige Geest niet alleen van de Vader, maar ook van de Zoon uitgaat. Deze uitspraak is typerend voor de kerk van het Westen en wordt verworpen door de orthodoxe kerken. We hebben hier te maken met een belijdenis die op naam van een kerkvader gesteld is, met de bedoeling aan het document meer gezag toe te kennen. Van de drie oecumenische belijdenisgeschriften die de kerkorde van de Protestantse Kerk noemt, is dit de meest onbekende. Aangenomen wordt dat de belijdenis ontstaan is ergens tussen de 4e en 5e eeuw in Spanje.

Wat is de essentie van deze geloofsbelijdenis?

Uniek zijn de woorden waarmee de geloofsbelijdenis van Athanasius begint: ‘al wie behouden wil worden.’ Het ‘wij geloven’ van de geloofsbelijdenis van Nicea-Constantinopel onderstreept het gemeenschappelijk karakter van het geloven. Het ‘ik geloof’ van de Apostolische Geloofsbelijdenis maakt het belijden tot iets heel persoonlijks. Mijn geloof is echter nauw verbonden met alle anderen die samen met mij het geloof belijden: ‘Ik geloof de gemeenschap der heiligen.’ 

De belijdenis van Athanasius neemt te midden van de overgeleverde belijdenisteksten een bijzondere plek in. Zij poneert in de eerste regels dat degene die gered wil worden toch vooral moet vasthouden aan het katholieke geloof. Ook het laatste artikel getuigt van een zekere gestrengheid: ‘wie dit katholieke geloof niet getrouw en vast zal hebben geloofd, zal niet behouden kunnen worden.’ In de tussenliggende, leerstellige uitspraken wordt de hoofdsom van het christelijke geloof uiteengezet. Het kost niet veel moeite om hier de stem te horen van een bisschop die de geestelijken puntsgewijs doceert over de kernpunten van het geloof. 

Qua opbouw bevat de belijdenis twee hoofddelen. In het eerste deel gaat de belijdenis in op de Drie-eenheid waarin onder meer iets gezegd wordt over de verhouding tussen de Vader (ongeschapen), de Zoon (gegenereerd) en de Heilige Geest (gaat uit van de Vader en de Zoon). In het tweede deel van de belijdenis staat de persoon van Jezus centraal en wordt zowel aan de goddelijke als de menselijke natuur uitvoerig aandacht geschonken. Deze naturen zijn onafscheidelijk en onveranderlijk, stelde het concilie van Chalcedon in 451. Christus is God en mens in één persoon. 

Hoe klinkt deze geloofsbelijdenis door in het huidige kerk-zijn?

Ten tijde van de Reformatie gold de geloofsbelijdenis van Athanasius als een van de klassieke geloofsbelijdenissen en heeft daarom een plek gekregen in de lutherse en gereformeerde belijdenisgeschriften. Onder meer door deze belijdenis weet de Protestantse Kerk in Nederland zich verbonden met de algemene christelijke Kerk (kerkorde I.4). 

In de Augsburgse Confessie worden in het 1e en 3e artikel wel het besluit van het concilie van Nicea en de Apostolische Geloofsbelijdenis genoemd, maar niet de geloofsbelijdenis van Athanasius. In de Schmalkaldische artikelen heeft Luther deze belijdenis wel genoemd: ‘Dat de Zoon zó is mensgeworden: zonder toedoen van een man is Hij van de Heilige Geest ontvangen uit de zuivere en heilige maagd Maria geboren. Nadien heeft Hij geleden, is gestorven, begraven, naar de hel gegaan, van de doden opgestaan, naar de hemel gevaren. Hij zit aan Gods rechterhand … Zoals de belijdenis van de apostelen, net als die van Athanasius en de gewone kindercatechismus leren.’ Wat betreft de gereformeerde belijdenissen kan volstaan worden met het noemen van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. In artikel 9 worden bewijzen voor de Drie-eenheid aangevoerd, en Guido de Brès heeft het artikel afgesloten met de woorden: ‘Daarom aanvaarden wij in dezen graag de drie geloofsbelijdenissen, namelijk de Apostolische, die van Nicea en die van Athanasius, evenzo wat door de kerkvaders in overeenstemming daarmee is vastgesteld.’ 

Voordat tijdens het Tweede Vaticaans Concilie besloten werd de Priem (het vroege ochtendgebed) te laten vervallen, werd de belijdenis van Athanasius op dat uur uitgesproken. In de liturgie van zondag Trinitatis kan deze belijdenis gebruikt worden. Het is echter nooit een geliefde belijdenis geworden, wat ongetwijfeld te maken heeft met de toonzetting van de introductie van de belijdenis en de wijze waarop in artikel 42 wordt afgesloten.

Wat je ook nog moet weten over deze geloofsbelijdenis

Hoe konden gelovigen in voorgaande eeuwen kennisnemen van de inhoud van de geloofsbelijdenis van Athanasius? Achterin een bijbel die in 1624 gedrukt is (dus enkele jaren na de Synode van Dordrecht 1618-1619) komen we voor het eerst de tekst tegen tussen de andere belijdenisgeschriften en liturgische formulieren: ‘Gheloofs-Forme, Ende Bekentenisse des Athanasii, Bisschop van Alexandrien, geschreven in ’t Jaer nae Christi geboorte 333.’ Sindsdien heeft deze belijdenis een vaste plaats ontvangen in kerkboeken waarin de klassieke liturgie wordt afgedrukt. Het document moet het doen met een plaats in de schaduw van de andere twee oecumenische belijdenissen.

Lees hier de tekst van deze belijdenis:

Geloofsbelijdenis van Athanasius (Protestantse Pers Heerenveen 2009)  lees verder
 
Harry Tacken: “De plek van de kerk in de marge biedt kansen”

  • geestelijk verzorger in het Jeroen Bosch ziekenhuis en bij de Van Neynselstichting in Den Bosch, daarvoor gemeentepredikant in Mijdrecht en in de Achterhoek, daarvoor parochiepastor in de bisdommen Den Bosch en Breda en een korte tijd als pastor bij de Congregatie Zusters Franciscanessen van Etten (Etten-Leur) 
  • studeerde katholieke theologie aan de Theologische Faculteit Tilburg (TFT) met als doctoraal bijvak Judaïca aan de Rijksuniversiteit Utrecht, deed later de Kerkelijke Opleiding (voor de Hervormde Kerk) aan de Rijksuniversiteit Utrecht om in de Hervormde Kerk beroepen te kunnen worden
  • voelt zich thuis bij de midden-orthodoxie

Hoe ervaar je je roeping?

“Voor mij is dat het besef dat ik een taak toevertrouwd heb gekregen. Ik voel me daartoe geroepen, en ben blij dat de kerk zegt: doe dat maar namens ons. Ik hecht aan de ambtelijke binding.”

Wat heb je nodig om met vrucht en vreugde te werken?

“Het vertrouwen dat mensen me geven. Heel bijzonder, al die persoonlijke dingen die me worden toevertrouwd. Als ik dat vertrouwen niet kan krijgen - bijvoorbeeld als mensen me te ‘licht’ vinden of als ze denken dat ik er enkel en alleen ben voor religieuze aangelegenheden of kerkelijke zaken - dan blijft het gesprek een beetje aan de oppervlakte. Dat is jammer.”

Hoe zorg je ervoor dat je niet opbrandt?

“Ik combineer twee banen en dat is niet slim op mijn leeftijd, ik had wijzer moeten zijn. Ik ben er een tijdje tussenuit geweest. Goede zelfzorg is nodig, en dat heeft voor mij onder meer te maken met ruimte nemen om de Bron te vinden. Ik droom er wel eens van om in de kapel van het ziekenhuis een soort ‘digitaal ochtendgebed’ te kunnen houden dat patiënten op hun kamer via de tablet bij het bed ook mee kunnen maken.”

Welk onderdeel van je werk doe je het liefst?

“Het patiëntencontact. Praten met mensen, hun vertrouwen krijgen. Dat is de corebusiness van de zielzorg. Praten over dingen die ertoe doen. Waar leef je voor? Wat wil je nog als het leven gaat eindigen? Ik krijg er ook veel voor terug, er is sprake van wederkerigheid.” 

Welke (na)scholing heb je voor het laatst gevolgd?

“Een online masterclass bij Agora over zingeving. Ik wil graag bijblijven in het vakgebied van de geestelijke verzorging. Maar ook als het gaat om de bijbelwetenschappen, waarin ik ben afgestudeerd. Ik volg weleens een cursus.” 

Met wie zou je graag een keer aan tafel zitten?

“Met Dirk de Wachter. Heel bijzonder hoe hij als psychiater praat over zingeving. Zo’n drie jaar geleden was hij voor een lezing in Den Bosch. Hij had een uitstekend verhaal. Ik heb hem toen ook even gesproken. Mooi ook hoe hij van binnenuit praat over ziek-zijn, nu hij zelf ziek is.”

Hoe zie je de rol van de kerk in de samenleving, en jouw rol daarin?

“We zijn als kerk aan het marginaliseren. De marge is een blessing in disguise. Het biedt kansen en mogelijkheden die we moeten benutten. De Protestantse Kerk opereert niet slecht in die marge. Met het magazine Petrus bijvoorbeeld en met het tv-programma ‘Petrus in het land’ laat ze zien wat er op het grondvlak speelt, hoe mensen geloven vertalen in het leven van alledag. Er gebeuren zo veel mooie dingen.”

Welk boek, welke film of welke podcast raad je collega’s aan?

“Ik ben helemaal gek van ‘De Ongelooflijke Podcast’. De insteek is vaak het S-woord, secularisatie. Het biedt een enorme variëteit aan onderwerpen. Ik beluister het vaak via mijn oortjes, op de fiets naar mijn werk en terug naar huis. Ik ken veel mensen die er enthousiast over zijn.”

Is er een bijbeltekst die met je meegaat?

“Marcus 8:36 uit de Statenvertaling. ‘Want wat zou het de mens baten zo hij de gehele wereld won, en aan zijn ziel schade leed?’ Je kunt alles hebben, carrière maken, het materieel heel goed hebben, maar wat is er nou eigenlijk echt belangrijk in het leven?”

Wat hoop je voor de toekomst van de kerk?

“We zitten in een soort transitieproces. De kerk zal doorgaan, in een andere vorm, met andere manieren en praktijken. We moeten met de tijd meegaan, meebewegen, mee ontwikkelen. Geen oude vormen meer aanbieden als mensen er niet op zitten te wachten. Misschien zien we er nu nog niet in de contouren van, maar ik ben er niet pessimistisch over. De kerk is niet ons project, het is van God.”

Lees meer in de serie over het ambt:

Ds. Alke Liebich: “De kerk is voor de samenleving veel zichtbaarder geworden”

 lees verder
 
De Konkordie van Leuenberg

Hoe is deze ‘geloofsbelijdenis’ tot stand gekomen?

In de strikte zin van het woord is de Konkordie van Leuenberg geen zelfstandig belijdenisgeschrift maar een gezamenlijke verklaring over het belijden. De Konkordie heeft de naam gekregen van de plaats waar zij op 16 maart 1973 werd ondertekend: Leuenberg, dicht bij Bazel. Dit gebeurde na een uitvoerig proces waaraan sinds 1969 vertegenwoordigers van een groot aantal protestantse kerken in Europa van calvinistische en lutherse snit, verenigde kerken, de Waldenzen en de Boheemse Broeders deel hadden genomen. Aanleiding was het toenemend inzicht dat de kerkelijke verdeeldheid van het protestantisme de eenheid van hun gezamenlijke missie in de samenlevingen van Europa ondergroef. Die verdeeldheid voerde terug op thema’s als de avondmaalsopvatting, christologie en predestinatie. De centrale vraag die gesteld werd, was: zijn de verschillen in de leer, die in de Reformatie zijn geformuleerd, ook in het licht van de huidige theologische visie van de kerken nog steeds kerkscheidend?

Wat is de essentie van deze ‘geloofsbelijdenis’?

De manier van denken over samen kerk zijn die in Leuenberg werd ontwikkeld is de 'proleptische consensus': de durf om te geloven en te vertrouwen dat wij elkaar in het hart van het geloof dichterbij zijn dan alle verschillen in leer en leven lijken aan te tonen. Het is een manier van denken die wij in onze huidige tijd, in een multi-spirituele kerk in een postmoderne samenleving, dringend nodig hebben. Het zou ons helpen dit nader uit te diepen, en het zou ons als kerken geloofwaardiger maken.

De Konkordie verwoordt dat de ondertekenaars elkaar in het hart van het evangelie (concordia = samen in het hart) raken. Lutheranen en calvinisten staan zo dicht bij elkaar in het geloof dat zij durven zeggen: wij zijn één kerk, in die zin dat er ‘kansel- en avondmaalsgemeenschap’ tussen ons kan bestaan. Wie in de ene kerk preekt en sacramenten bedient of eraan deelneemt, die is daartoe ook welkom in de andere kerken.

Eenheid in geloofHet bijzondere aan de Konkordie is de gekozen ‘oecumenische methodiek’ om over het eens-zijn van de kerken te spreken. Anders dan andere oecumenische processen die zoeken naar een consensus of die spreken van ‘eenheid in verscheidenheid’, durft de Konkordie het aan om een ‘geloofssprong’ te wagen. Zij spreekt uit dat de kerken zo veel gemeenschappelijks in elkaars geloof herkennen dat ze nu al in die ‘eenheid in geloof’ willen leven. Waar er verschillen van inzicht bestaan, betreffen deze niet het hart van het evangelie maar enkel deelaspecten van het verstaan ervan. Vervolgens is in de tekst van de Konkordie afgesproken dat de kerken over de nog open vragen met elkaar in gesprek zouden gaan. Dat gebeurde in zogenaamde ‘leergesprekken’ over centrale thema’s, waaronder ‘ambt’, ‘belijdenis’, ‘wet en evangelie’ en ‘kerk en Israël’.

Hoe klinkt deze ‘geloofsbelijdenis’ door in het huidige kerk-zijn?

De Konkordie van Leuenberg is geen belijdenisgeschrift, laat staan een liturgische tekst. Maar waar wij in de avondmaalsliturgie spreken van of doelen op het geheim van het geloof’, daar maken we eenzelfde beweging als in de Konkordie van Leuenberg: we tasten in geloof en vertrouwen ‘boven ons verstaan uit’ en bezingen niet wat wij zien maar wat wij geloven. 

Net als bij de Konkordie staat dit geloven natuurlijk niet los van ons verstaan, ons verstandelijk doordenken van het geloof en ons luisteren naar de Schrift. Maar ons ‘ja’ op de uitnodiging om brood en wijn te ontvangen aan de tafel van de Heer en daarin de Heer zelf te ontvangen, berust niet op beredeneringen en afwegingen maar op het diepe geloof en de geloofservaring dat deze uitnodiging voor ons bedoeld is.

Wat je ook nog moet weten over deze ‘geloofsbelijdenis’

Terwijl de drie Samen op Weg-kerken onafhankelijk van elkaar de Konkordie al eerder hadden ondertekend, werd bij het proces van samengaan van de kerken de rol van de Konkordie in de kerkorde toch nog even een heet hangijzer. Mocht deze staan bij de belijdenisgeschriften? Er werd een compromis gevonden. De Konkordie wordt nu genoemd in het belijdende artikel I van de kerkorde, in een onderscheiden punt ná de oud-kerkelijke belijdenissen. Daar wordt de betekenis van de Konkordie van Leuenberg voor het gemeenschappelijk verstaan van het evangelie erkend.

In de loop van haar ontwikkeling is de levende gemeenschap van kerken rond de Konkordie van Leuenberg uitgegroeid tot de GEKE, de ‘Gemeenschap van Evangelische Kerken in Europa’ - een gezamenlijke stem van het protestantisme in de Europese en internationale maatschappelijke en culturele context.

Vandaag, 16 maart 2023, komen in de GEKE 96 kerken bijeen, waarbij de oorspronkelijk geografische context van Europa wordt overschreden. Zo zijn ook drie Argentijnse kerken, een kerk uit Uruguay en een Amerikaanse kerk leden van de GEKE.

Meer over het 50-jarig bestaan van deze Konkordie is te vinden op www.leuenberg50.org

 lees verder
 
Wat zijn de taken van een kerkrentmeester?

Kerkrentmeester betekenis

Het woord 'rentmeester' komt regelmatig voor in de evangeliën. Het Griekse woord in het Nieuwe Testament voor rentmeester, oikonomos, duidt op de bestuurder en beheerder van het vermogen van een stad of andere huishouding. 

Verschil ouderling-kerkrentmeester en kerkrentmeester

Een ouderling-kerkrentmeester is een ambtsdrager die bevestigd is als ouderling met een kerkrentmeesterlijke opdracht. Hij/zij is ook lid van de kerkenraad en is daarmee verantwoordelijk voor het geheel van de gemeente. 

Het is goed als de ouderling-kerkrentmeester zich realiseert dat hij/zij ook ouderling is en daarmee ook verantwoordelijk voor de vorming en toerusting van de gemeente. Met andere woorden: geld en inhoud zijn met elkaar verbonden. De ouderling-kerkrentmeester draagt vanuit zijn of haar eigen invalshoek (kerkbeheer) verantwoordelijkheid voor het geheel van de gemeente (meer dan geld alleen). Daarnaast zijn er kerkrentmeesters die geen ambtsdrager zijn. Zij zijn geen lid van de kerkenraad. Wel zijn zij lid van het college van kerkrentmeesters.

Wat doet een kerkrentmeester?

Kort samengevat zijn de taken van een (ouderling-)kerkrentmeester verdeeld over de volgende vier aandachtsvelden:

GebouwenDe meeste gemeenten beschikken over onroerende zaken Pijl naar beneden Verder lezenKerkgebouwen en begraafplaatsen. Dat kunnen kerkgebouwen zijn, maar ook begraafplaatsen, pastorieën, landerijen etc. Kerkrentmeesters hebben de zorg en verantwoordelijkheid voor de gebouwen en andere onroerende zaken van de gemeente. Kerkrentmeesters dienen ervoor te zorgen dat het gebouw/de gebouwen en ruimtes passen bij de gemeente.

MensenHet zijn gemeenteleden, predikanten, andere beroepskrachten en vrijwilligers die samen werken aan gemeente-zijn. Het college van kerkrentmeesters zorgt ervoor dat er voldoende mensen en middelen op de juiste plaatsen en tijden zijn. Kerkrentmeesters hebben oprechte aandacht voor de mensen die in loondienst zijn en voor de vrijwilligers.

N.B. De predikant is niet in loondienst van de gemeente maar als ambtsdrager verbonden aan de gemeente. Hij/zij is op geen enkele wijze ondergeschikt aan de kerkenraad. Bij het opstellen van de beroepsbrief wordt zelfs nadrukkelijk vastgelegd dat er rekening wordt gehouden met de vrijheid van het ambt van predikant als dienaar des Woords. Die vrijheid van het ambt betekent trouwens ook dat de predikant niet boven de kerkenraad staat. Het beleid in de gemeente wordt door de kerkenraad vastgesteld. De predikant zal daarmee rekening moeten houden. 

GeldOm de kerk als organisatie met betaalde mensen en met gebouwen in beheer te kunnen laten floreren, is geld nodig. Een kerntaak van het college van kerkrentmeesters is dan ook geldwerving en financieel beheer. Onder geldwerving wordt in ieder geval de Actie Kerkbalans Pijl naar beneden Verder lezenActie Kerkbalans (of Vrijwillige Bijdrage) verstaan. Daarnaast zijn kerkrentmeesters - samen met diakenen en in overleg met de kerkenraad - verantwoordelijk voor het samenstellen van het collecterooster Pijl naar beneden Verder lezenCollecterooster en het eventueel organiseren van andere fondsenwervende activiteiten.Bij het financieel beheer hoort uiteraard het opstellen van een begroting en jaarrekening, de ANBI Pijl naar beneden Verder lezenANBI-publicatie en het maken van een meerjarenramingVerder lezenInzicht in het vermogen is onderdeel van gezond financieel beleid .Hoewel het hebben van geld belangrijk is voor het functioneren van de gemeenten, is het geen doel op zich om vermogen op te bouwen/beheren. Sterker nog: het kan heel verantwoord zijn om het vermogen van de gemeente te investeren ten bate van de toekomst van de gemeente.

OrganisatieOm het werk in de kerk in goede banen te leiden, is een goede interne organisatie noodzakelijk. Kerkrentmeesters hebben een belangrijke rol in het organiseren van bijvoorbeeld administratie, ICT, verzekeringen, archief en communicatiemiddelen. Uiteraard doen ze dit in overleg met de mensen die ermee moeten werken.

Ook het beheren en bijhouden van het doopboek (verplicht), belijdenisboek (verplicht) en trouwboek (niet verplicht) horen bij de taken van een kerkrentmeester. En natuurlijk is het belangrijk dat archief Pijl naar beneden Verder lezenArchiefbeheer volgens de geldende regels wordt bijgehouden en bewaard. 

Beleidsplan kerkrentmeesters

Het maken van een beleidsplan - voor een periode van 4 jaar - is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de kerkenraad, het college van diakenen, het college van kerkrentmeesters en eventuele andere organen in de gemeente. In een beleidsplan staan niet alleen organisatorische zaken, maar juist ook meer visiegerichte zaken. Bijvoorbeeld: hoe wil de gemeente er over 5, 10 of zelfs 50 jaar uitzien? En als je dat bepaald hebt, wat betekent dat dan voor het kerkrentmeesterlijke deel?Daarom is een meerjarenbegroting of –raming een belangrijk onderdeel van een meerjarenbeleidsplan. Zo komen ambities en visie ook in relatie tot wat mogelijk en realiseerbaar is. Het geld moet de visie niet gaan dicteren, maar het kan een waardevolle bijdrage aan het gesprek zijn als de kerkrentmeester vanwege de zorg voor het geestelijk leven, juist daarom ook de financiën bespreekbaar maakt. 

Valkuilen

  • Niet meer met elkaar in gesprek zijn hoe juist de verschillende perspectieven op kerk-zijn elkaar kunnen aanvullen. Kerkrentmeesters, sta open voor de geestelijke missie van de kerk. (En werkers in pastoraat, missionair werk en diaconaat doen er goed aan enige organisatorische sensitiviteit te ontwikkelen.)
  • Denken dat je als kerkrentmeester de werkgever bent van de gemeente. Gedraag je als kerkrentmeester niet te bazig. Tegelijkertijd mag je van de kerk verwachten dat er aandacht is voor goed werkgeverschap. Houd goed voor ogen wie waar over gaat en wie waarop iemand kan en mag aanspreken.
  • Denken dat 'wie betaalt bepaalt': alsof het de kerkrentmeesters zijn die 'betalen' en niet de gemeente (of het voorgeslacht als er vermogen werd opgebouwd).
  • De neiging om veelal zelf uitvoering te geven aan initiatieven, waar er in de omgeving wellicht mensen zijn die iets kunnen betekenen.

Kansen

  • Met je specifieke talenten en competenties op het gebied van financiën, hrm, juridische en bestuurlijke zaken of op bouwtechnisch gebied een belangrijke bijdrage leveren aan de kerk en aan het koninkrijk van God.
  • De gemeente ontzorgen door ervoor te zorgen dat de organisatie op rolletjes loopt.
  • Bezig zijn met de toekomst van de kerk door toekomstgericht financieel beheer.
  • De gemeente open en transparant informeren over de financiële situatie nu en in de toekomst.
  • Een schat aan ervaringen waarmee je de kennis kunt verrijken van collega-kerkrentmeesters in de regio of in het eigen college. 

Cursus kerkrentmeester

Als kerkrentmeester heb je een breed palet aan verantwoordelijkheden, waaronder het beheer van gebouwen, de verantwoordelijkheid voor betaalde en vrijwillige werkers in de kerk en het financieel beheer van de gemeente. Samen met het college van kerkrentmeesters probeer je hier zo goed mogelijk vorm aan te geven. De training kerkrentmeester geeft je handvatten die helpen jouw taak op een zinvolle manier op te pakken.

De online training Kerkrentmeester wordt iedere maand gegeven. Meld je aan!

Pijl naar rechts
 lees verder
 
Biddag vieren in de Protestantse Kerk in Nederland

In 2023 valt biddag op 8 maart, hoewel sommige plaatsen en gebieden bid- en dankdag op afwijkende data vieren. In veel kerkelijke gemeenten die zich verbonden weten met de hervormde en gereformeerde tradities in de Protestantse Kerk in Nederland worden op biddag een of meerdere erediensten gevierd. Sommigen nemen een hele dag vrij van hun werk om deze diensten bij te wonen, andere nemen ’s avonds na hun werk deel aan een dienst. Overige gemeenten vieren op de zondag die volgt op biddag een speciale gebedsdienst, waarin de nadruk ligt op bidden en danken. Maar wat wordt er eigenlijk gevierd en beleden op biddag? En waar komt biddag vandaan?

Bidden en danken met traditie

Het vieren van bid- en dankdag heeft zijn oorsprong in de middeleeuwse bededagen. De zogenaamde quatertemper- en kruisdagen (rogationes minores of litaniae minores) worden als de voorlopers van de Nederlands-protestantse bid- en dankdag beschouwd. Dit waren dagen van bezinning, gebed, vasten en boetedoening, aan het begin van elk van de vier seizoenen (quatertemperdagen) en in tijden van nood en gevaar (kruisdagen). Tijdens de kruisdagen was het gebruikelijk om te bidden om Gods zegen voor de vruchten van de aarde in een processie (openbare belijdenis van het geloof in een plechtige rituele optocht), waarbij de priester met een kruis door de velden trok. Toen vanaf de zestiende eeuw de Reformatie vorderde, heeft een deel van de reformatorische kerken in Nederland de traditie van de bededagen overgenomen.

Vaste dagen en lokale gebruiken

Op de Synode van DordrechtVerder lezen400 jaar Dordtse Synode: het beste overkómt ons is besloten dat er in tijden van oorlog, honger en andere rampen zoals watersnood massaal gebeden en gedankt zou worden. De overheid kondigde aan wanneer een bid- of dankdag gehouden werd. Gedurende de zeventiende eeuw werd in Overijssel een vaste dag om te danken ingesteld. Naarmate de samenleving in de negentiende eeuw steeds meer industrialiseerde, veranderde ook de liturgische praktijk van de dankdag voor gewas naar een dankdag voor gewas én arbeid. Daarnaast werd tegenover dankdag in het najaar ook een vaste dag om te bidden in het voorjaar ingesteld. Tot op heden wordt er op bid- en dankdag gebeden en gedankt voor Gods zegen voor de oogst en het werk, hoewel er in de hedendaagse postindustriële samenleving ook meer in het algemeen wordt stilgestaan bij het welzijn van de familie en gemeente, de economie en de (politieke) ontwikkelingen in de wereld. Tegenwoordig worden bid- en dankdag voor gewas en arbeid landelijk op respectievelijk de tweede woensdag in maart en de eerste woensdag in november gevierd, hoewel plaatselijke en provinciale gebruiken hiervan kunnen afwijken.

Biddag voor Gewas, Arbeid en Visserij

Verschillende plaatsen kennen lokale tradities waarmee bid- en dankdag worden vormgegeven. Zo wordt er in diverse oorspronkelijke vissersdorpen, zoals Katwijk aan Zee en Arnemuiden, in (hervormde) gemeenten ook gebeden en gedankt voor Gods zegen voor de visserij. Men spreekt in deze gemeenten ook wel van Bid- en Dankdag voor Gewas, Arbeid en Visserij. In het vissersdorp Urk wordt sinds de negentiende eeuw vanwege het seizoen van de visserij biddag al op de tweede woensdag in februari gevierd, en dankdag op de laatste dag van het jaar. In het verleden kwamen de vissers rond het kerstfeest naar huis, waarna de schepen ongeveer zes weken in de haven bleven liggen. De Zuiderzee was gedurende de wintertijd immers veelal dichtgevroren, waardoor weinig tot niets gevangen kon worden. Het ontbreken van verdiensten en de bittere armoede die hiervan het gevolg waren vormden aanleiding voor het ontstaan van de ‘biddag voor de visserij’ die na de magere winterperiode aan het begin van het nieuwe visseizoen in februari werd gevierd. Ook tegenwoordig blijft tijdens ‘bidweek’ (de week rondom biddag) de gehele Urker vissersvloot aan wal liggen, en wordt er niet gevist maar worden er slechts reparaties aan de schepen verricht tijdens de weekdagen buiten biddag. In de omgeving van Ouddorp worden de diensten voor bid- en dankdag ook gehouden op de zondag die volgt op deze dagen, om de vissers de mogelijkheid te geven om de diensten bij te wonen.

In de Zeeuwse stad Tholen worden bid- en dankdag op respectievelijk de laatste woensdag in februari en de derde woensdag in november gevierd, omdat in het verleden in verschillende gemeenten de rol van dominee vacant was. Het was voor een dominee van elders gemakkelijker om de (vóór de aanleg van de deltawerken) afgelegen Zeeuwse eilanden op afwijkende dagen te bezoeken om een eredienst te leiden. Dankdag wordt in Zeeland daarnaast traditioneel veelal op de laatste woensdag van november gevierd, omdat in het verleden op de eerste woensdag van november (het moment van de landelijke dankdag) vaak nog niet alle bieten geoogst waren van het veld.

Bidden en danken voor Zijn genade en zegen

Wat wordt er op biddag gevierd en beleden? Biddag is een dag waarop traditioneel in het voorjaar speciaal gebeden wordt om Gods zegen voor de oogst en het werk, maar in bredere zin ook voor het welzijn in de familie en gemeente, de economie, de samenleving en de wereld. Deze dag wordt met name gevierd in kerkelijke gemeenten van de Protestantse Kerk in Nederland die zich verbonden weten met de hervormde en gereformeerde tradities.

Het vieren van biddag is God vragen om Zijn zegen voor jouw leven en werk, en dat van anderen. Je belijdt op deze dag dat Hij de bron van al het goede in de wereld is, en dat wij mensen afhankelijk zijn van Zijn genade. Het is zodoende ook een moment van bewustwording. Je getuigt op bid- (en dankdag) van Zijn genade, door stil te staan bij de goede dingen die Hij je heeft gegeven in je persoonlijke leven en aan deze wereld, waarvoor wij mensen dankbaar mogen zijn. Je vraagt God in je gebed om ook in het komende jaar weer Zijn genade te schenken aan deze wereld. Maar je herkent daarnaast ook dat bijvoorbeeld de welvaart en veiligheid van de samenleving waarin je leeft niet vanzelfsprekend zijn, en niet op alle plaatsen in de wereld in gelijke mate gegeven zijn. Velen in deze wereld leven in armoede en onzekerheid en ervaren onrecht, en je vraagt God in je gebed op biddag daarom ook om gerechtigheid voor allen in deze wereld en voorspoed voor de minderbedeelden.

Veel kerkelijke gemeenten organiseren in de periode van bid- en dankdag daarom ook acties waarbij gaven gegeven kunnen worden ten nutte van de minderbedeelden of mensen die onrecht ondervinden. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van het doneren van kleding, voedsel of andere goederen, of door een financiële bijdrage te geven ten behoeve van een goed doel. Ook hierdoor kun je getuigen van Zijn genade, omdat Hij je in staat heeft gesteld als welvarend mens te kunnen geven aan anderen. Daar waar mensen barmhartig zijn en liefde naar elkaar tonen wordt immers het Koninkrijk van God zichtbaar. Bid daarom op biddag én op alle andere dagen in het jaar om Gods zegen en genade voor allen in deze wereld.Op zoek naar materialen en suggesties om biddag te vieren? Lees dit bericht:

7x Biddag

25 feb 2019 Pijl naar rechts
 lees verder
 
Wie was Johannes Calvijn?

Wie was Johannes Calvijn?

Jean Cauvin - zoals hij eigenlijk heette - werd geboren in 1509 in Noyon (Frankrijk), studeerde rechten en raakte als jonge geleerde onder beslag van de Reformatie. Hij ontwikkelde zich tot bekwaam theoloog door zelfstudie van de Bijbel, de kerkvaders, de theologie van de middeleeuwen en die van LutherVerder lezenWie was Maarten Luther? en Zwingli. De vervolging van gereformeerden dwong hem Frankrijk te ontvluchten. In 1536 stelde de stad Genève hem als predikant aan met als speciale opdracht de zorg voor Franse vluchtelingen. Diezelfde taak kreeg hij toen hij van 1538-1541 in Straatsburg werkte. Van 1541 tot zijn dood in 1564 werkte hij in Genève als predikant, als professor aan de door hem opgerichte academie en als auteur van een veelheid aan theologische werken. Zijn opleiding als jurist en zijn zelfstudie theologie maakten hem tot een uitstekend organisator van kerk en samenleving en tot iemand die de boodschap van de Reformatie prima wist te verdedigen en te promoten.

Wanneer hoorden we voor het eerst van hem?

In Nederland hoorden we al in de jaren 1540 van hem via predikanten die door Calvijn naar de Nederlanden werden gestuurd om de vervolgde gelovigen bij te staan, en via zijn geschriften, met name zijn werken die in het Nederlands vertaald werden. De contacten werden versterkt nadat Nederlanders gingen studeren aan de academie die Calvijn in 1559 oprichtte, nu de universiteit van Genève. Hoewel Calvijn zelf nooit in Nederland is geweest, hebben zijn denken en geschriften in ons land een ongekende invloed gehad.

Waarmee is hij bekend geworden?

Calvijn is bekend geworden door zijn organisatorisch talent en zijn heldere manier van preken, denken en schrijven. Als man van de tweede generatie reformatoren wist hij het gedachtegoed van mensen als Luther en Zwingli tot een bijbels gefundeerde en helder geformuleerde theologie te verwerken. Zijn theologisch handboek De Institutie heeft theologen en gemeenteleden eeuwen door en wereldwijd gevormd. Bekend werd hij ook door de wijze waarop zijn leer van de uitverkiezing gepresenteerd is. Hoewel deze leer veel ouder is dan Calvijn en hij dit leerstuk vooral als bron van troost en houvast beschreef, wordt zijn naam vaak verbonden met een karikatuur van deze leer.

Wat kunnen gemeenten met zijn gedachtegoed?

Voor bezinning op veel thema’s van vandaag kunnen we bij Calvijn goed terecht. Zo heeft hij veel aandacht gegeven aan het gebed, aan muziek en zang in de kerk, aan de noodzaak van een goed onderwijsstelsel, aan geloofsvreugde en geloofsmoeite, en aan de organisatie en de taak van de kerk. Fascinerend actueel zijn ook zijn gedachten over God; Calvijn worstelde met de weg die God met mensen en met de wereld gaat. Wie alle misverstanden en beeldvorming over Calvijn achterwege laat, zal merken dat deze man ons vandaag veel over God, mens en kerk kan leren en veel van onze vragen begrijpt, ook al kan ook hij ze lang niet allemaal beantwoorden.

Zien we de doorwerking van zijn gedachtegoed ergens terug?

De kwalificatie ‘calvinistisch’ wordt nogal eens gebruikt voor negatieve Nederlandse eigenschappen die we blijkens buitenlandse bezoekers uit die tijd al bleken te hebben voordat Calvijn geboren werd. Waar we zijn gedachtegoed wel terugvinden is in de wijze waarop protestantse kerken zijn georganiseerd en ingericht, en hoe de liturgieVerder lezenOrde van dienst daar vorm krijgt. Een vrij democratische organisatie, kerkgebouwen waar weinig te zien en veel te horen is, en waar in de liturgie de stem van God en die van de gemeente elkaar afwisselen. Verder is Calvijns invloed ook terug te vinden in de naam die Nederland op het gebied van economie en wetenschap heeft opgebouwd. 

 lees verder